.htaccess nedir ? .htaccess ile neler yapılabilir

İlk yayın: 2024-05-21

Teknik güncelleme: 22 Ekim 2026. .htaccess, Apache HTTP Server üzerinde dizin düzeyinde belirli yapılandırma kuralları tanımlayan dosyadır. Nginx bu dosyayı işlemez. Apache tarafında da dosyanın etkili olması, sunucu yöneticisinin ilgili dizin için gerekli AllowOverride veya AllowOverrideList yetkilerini açmasına bağlıdır.

Nerede bulunur ve ne zaman kullanılır?

Paylaşımlı hostingde genellikle sitenin belge kökünde bulunur; alt dizinlerdeki dosyalar da kapsama göre etkili olabilir. Dosya adı noktayla başladığı için dosya yöneticisinde gizli dosyaları göstermeyi açmanız gerekebilir. Ana sunucu yapılandırmasına erişiminiz varsa kuralları orada yönetmek çoğu zaman daha uygundur. Apache’nin resmî .htaccess kılavuzu yetkilendirme ve performans farklarını açıklar.

Değişiklikten önce

Mevcut dosyanın kopyasını alın; WordPress gibi uygulamaların yönettiği blokları gelişigüzel değiştirmeyin. Bir seferde tek değişiklik yapın ve hem ana sayfayı hem alt sayfaları deneyin. 500 hatasında değişikliği geri alın, ardından hata kaydını inceleyin. Üretimde ilk kez uygulanacak yönlendirmeyi önce geçici 302 ile sınamak, doğrulandıktan sonra 301’e geçirmek tarayıcı önbelleğinden kaynaklanan sorunları azaltabilir.

Apache 2.4 ile erişim kısıtlama

Eski Order, Allow ve Deny yönergeleri yerine Apache 2.4’ün Require kurallarını kullanın. Aşağıdaki örnek, bulunduğu dizinde erişimi kapatır; sitenin köküne yanlışlıkla eklenirse bütün siteyi engelleyebilir:

Require all denied

Yalnızca belirli bir dosyayı korumak için:

<Files "config.php">
    Require all denied
</Files>

Bu, dosyanın web üzerinden doğrudan çağrılmasını engeller; işletim sistemi dosya izinlerinin veya uygulama güvenliğinin yerini almaz. Ayrıntılar: Apache erişim denetimi.

Tek bir sayfayı kalıcı yönlendirme

Basit bir eski-yeni sayfa geçişinde Redirect yeterli olabilir. Alan adını ve yolları kendi sitenize göre değiştirin:

Redirect 301 /eski-sayfa https://example.com/yeni-sayfa

HTTP’den HTTPS’ye veya www tercihini tek adreste birleştirmede mevcut CDN, ters proxy ve uygulama kurallarını birlikte değerlendirin. Proxy arkasında yalnızca yerel HTTPS durumuna bakan bir kural yönlendirme döngüsü oluşturabilir. Rastgele gelen Host başlığını hedef adres olarak kullanmak yerine sabit ve doğrulanmış alan adı tercih edin. Apache yönlendirme örnekleri farklı senaryoları ayırır.

404 sayfası tanımlama

ErrorDocument 404 /404.html

Belirtilen dosya gerçekten bulunmalıdır. Olmayan bir URL’yi test edin; kullanıcıya özel sayfa gösterilirken HTTP yanıtının 404 olarak kaldığını doğrulayın. ErrorDocument yönergesi bu işlemi kontrol eder.

Statik dosyalara süreli önbellek

Sunucuda mod_expires etkin ve bu yönergeler izinli ise aşağıdaki örnek CSS, JavaScript ve WebP dosyalarına bir haftalık süre verir:

<IfModule mod_expires.c>
    ExpiresActive On
    ExpiresByType text/css "access plus 7 days"
    ExpiresByType application/javascript "access plus 7 days"
    ExpiresByType image/webp "access plus 7 days"
</IfModule>

Kişiye özel sayfaları, oturum veya ödeme yanıtlarını aynı kuralla herkese açık önbelleğe almayın. Dosya güncellemelerinde sürümlü dosya adları ve önbellek temizleme planı kullanın. Expires başlığına max-age metni yazmak doğru biçim değildir; süre yönetimi mod_expires ve uygun Cache-Control yönergeleriyle yapılır.

Hosting seçerken neyi sormalısınız?

Web hosting veya WordPress hosting seçerken .htaccess desteğini, izin verilen yönergeleri ve web sunucusunu doğrulayın. Kendi yapılandırmanızı yöneteceğiniz bulut sunucuda ise sanal host yapılandırması, test ve geri dönüş sorumluluğunu da planlayın. Bir kuralın başka bir sitede çalışması, sizin ortamınızda aynı sonucu vereceğini garanti etmez.